CO nowego przynoszą wytyczne dotyczące stosowania rozporządzenia w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR)

Rozporządzenie (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR) zaczęło być stosowane w całej Unii Europejskiej 13 grudnia 2024 r. To nie jest kolejna zamiana ułatwiająca życie konsumentom w ramach Nowego Ładu. To kompleksowa przebudowa systemu bezpieczeństwa produktów konsumenckich – obejmująca zarówno sprzedaż stacjonarną, handel internetowy, jak i wszystkie formy sprzedaży na odległość.

W praktyce oznacza to jedną zasadę: na rynek UE mają trafiać tylko bezpieczne produkty, a odpowiedzialność za to spoczywa na wszystkich uczestnikach łańcucha dostaw.

I.

Czym jest produkt bezpieczny?

Produkt jest bezpieczny, jeżeli w normalnych lub racjonalnie przewidywalnych warunkach używania stwarza wyłącznie minimalne, akceptowalne ryzyko, zgodne z wysokim poziomem ochrony zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów.

GPSR po raz pierwszy wprost obejmuje również ryzyka dla zdrowia psychicznego.

Oprócz zagrożeń fizycznych czy chemicznych, trzeba uwzględniać również ryzyka psychospołeczne i wynikające z interakcji z nowymi technologiami, ryzyko depresji czy ryzyko uzależnień. Istotnym zagadnieniem jest także ryzyko dla zdrowia stwarzane przez cyfrowo połączone produkty – chodzi zwłaszcza o konsumentów podatnych na zagrożenia jak dzieci i seniorów.

Wykazanie, że produkt jest bezpieczny odbywa się poprzez przeprowadzenie rzetelnej oceny ryzyka, z uwzględnieniem zasady ostrożności (stosowanie norm europejskich, do których odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym UE).

GPSR dotyczy:

1. produktów nowych, używanych, naprawionych i odnowionych,
2. produktów oferowane odpłatnie i nieodpłatnie,
3. produktów przekazywanych konsumentom w ramach świadczenia usług.

Co ważne, GPSR dotyczy nie tylko towarów czy rzeczy materialnych, ale także:

1. oprogramowania,
2. aplikacji,
3. a nawet chatbotów.

Rozporządzenie stosuje się w pełni, gdy brak szczegółowych przepisów sektorowych (np. meble, artykuły dziecięce). Jeżeli produkt jest regulowany innymi przepisami UE, GPSR obejmuje tylko te zagrożenia, które nie są już ujęte w przepisach szczególnych.

Nie stosuje się go jedynie do produktów wyraźnie oznaczonych jako wymagających naprawy lub odnowienia przed użyciem.

II.

GPSR precyzyjnie określa obowiązki producentów, importerów i dystrybutorów.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia – ten sam podmiot może pełnić kilka ról jednocześnie, co wiąże się z koniecznością spełnienia obowiązków wskazanych w każdym z tych zakresów

Producent

W myśl przepisów GPSR, producentem jest nie tylko faktyczny wytwórca. Producentem jest również podmiot, który:

1. wprowadza produkt pod własną nazwą lub marką,
2. zleca jego wytworzenie,
3. istotnie modyfikuje produkt innego wytwórcy,
4. sprzedaje produkt oznaczony własną marką (nawet jeśli fizycznie go nie wyprodukował).

Najważniejsze obowiązki:

Producent jest fundamentem bezpieczeństwa – to on decyduje, czy produkt wejdzie na rynek z minimalnym ryzykiem.

Importer

Importerem jest każdy podmiot z siedzibą w UE, który wprowadza na rynek produkt spoza Unii.

Najważniejsze obowiązki:

Dystrybutor

Dystrybutorem jest każdy, kto udostępnia produkt na rynku, nie będąc producentem ani importerem.

Podstawowym obowiązkiem dystrybutora jest wykazanie należytej staranności w swoim działaniu – weryfikacja rozprowadzanego towaru.

Najważniejsze obowiązki:

Osoba odpowiedzialna w UE

Osoba odpowiedzialna w UE:

1. weryfikuje sporządzenie deklaracji zgodności UE lub deklaracji właściwości użytkowych,
2. weryfikuje dokumentację techniczną produktu,
3. regularnie sprawdza, czy produkt spełnia wymagania w zakresie etykietowania, identyfikacji i dokumentacji technicznej i instrukcji używania;
4. powiadamia o podejrzeniu ryzyka, koordynuje działania naprawcze i współpracuje z organami.

Produktów spoza Unii nie można wprowadzić do obrotu, jeśli nie wyznaczono osoby odpowiedzialnej w UE.

Osobą odpowiedzialną może być:

1. producent z UE,
2. importer,
3. upoważniony przedstawiciel,
4. dostawca usług realizacji zamówień.

Najważniejsze obowiązki:

GPSR szczególnie podkreśla konieczność prawidłowego określenia własnej roli.

Należy mieć świadomość, że ten sam podmiot może być jednocześnie:

1. producentem (np. oznacza produkt własną marką),
2. importerem (sprowadza produkt spoza UE),
3. dystrybutorem (sprzedaje produkty innych firm).

Od pełnionej roli bądź ról zależy zakres obowiązków dotyczących:

1. oceny i monitorowania ryzyka,
2. dokumentacji,
3. etykietowania,
4. reagowania na zagrożenia.

Regulacja GPSR wymaga od przedsiębiorców dokładnej analizy łańcucha dostaw i działań podejmowanych wobec produktu. Zakres obowiązków przedsiębiorców jest wprost zależny od pełnionej roli bądź ról.

W dzisiejszych czasach pełnych szczegółowych regulacji oraz świadomych i wymagających klientów sprawna sprzedaż nie polega tylko na poznaniu produktu i wdrożeniu skutecznego marketingu. To działania wpisujące się w szerszy strumień świadomości – od wpływu na innych uczestników łańcucha dostaw, określenie swojej roli i wypełnianie obowiązków z nią związanych aż po wpływ produktu na środowisko.

GPSR jest sprzymierzeńcem przedsiębiorcy – precyzyjnie wyznacza cel i wskazuje środki do jego realizacji dbając o zadowolenie konsumenta.

Jeśli masz pytania – zapraszamy do kontaktu!